Dạo bước trong công viên tượng khỏa thân độc đáo nhất Na Uy

Nằm giữa lòng Oslo thanh bình và hiện đại, Vigeland Sculpture Park không chỉ là công viên điêu khắc nổi tiếng nhất của Na Uy mà còn được xem như một "bảo tàng nghệ thuật ngoài trời" độc đáo bậc nhất thế giới. Giữa những đại lộ xanh mướt, những hàng cây phong cao vút và bầu không khí Bắc Âu trong lành, nơi đây mang đến cho du khách cảm giác vừa yên bình, vừa đầy chiều sâu nghệ thuật. Không gian rộng lớn của công viên như tách biệt hoàn toàn với nhịp sống hiện đại bên ngoài, để bất kỳ ai khi bước chân vào cũng có cảm giác đang đi lạc vào một thế giới nơi nghệ thuật, thiên nhiên và cảm xúc con người hòa làm một.

Mỗi mùa trong năm, Vigeland Sculpture Park lại khoác lên mình một vẻ đẹp rất riêng. Mùa xuân, những thảm cỏ xanh mướt bắt đầu thức giấc sau mùa đông dài lạnh giá, hoa nở dọc các lối đi tạo nên khung cảnh dịu dàng và đầy sức sống. Mùa hè là thời điểm đẹp nhất và cũng nhộn nhịp nhất khi người dân Oslo cùng du khách khắp nơi đổ về đây để tản bộ, đạp xe, nằm dài đọc sách trên bãi cỏ hay tổ chức những buổi tiệc nướng ngoài trời giữa không gian nghệ thuật rộng lớn. Ánh nắng vàng nhạt đặc trưng của Bắc Âu khiến những pho tượng đá và tượng đồng trở nên sống động hơn bao giờ hết. Đến mùa thu, cả công viên như chìm trong gam màu vàng cam lãng mạn của lá phong rơi, còn mùa đông lại mang vẻ đẹp tĩnh lặng đầy chất thơ khi những bức tượng phủ một lớp tuyết trắng mềm mại.

Ít ai biết rằng tên gọi ban đầu của nơi đây không phải là "Vigeland Sculpture Park" mà là "Frogner Park". Vào thế kỷ XVIII, khu đất này từng thuộc sở hữu của Tướng Hans Jacob Scheel - chủ nhân của dinh thự Frogner Manor nổi tiếng. Ông đã cho xây dựng khuôn viên theo phong cách Baroque Châu Âu với những lối đi đối xứng, vườn cây được cắt tỉa gọn gàng và những thảm cỏ mang tính hình học đặc trưng. Đến thế kỷ XIX, nhà công nghiệp Benjamin Wegner tiếp quản khu đất và biến nơi đây thành một công viên mang phong cách lãng mạn hơn với hồ nước, nhiều cây xanh và những không gian thư giãn gần gũi thiên nhiên. Chính sự kết hợp giữa vẻ đẹp cổ điển và thiên nhiên Bắc Âu đã tạo nền móng cho diện mạo công viên ngày nay.

Dinh thự Frogner vẫn tồn tại cho đến hiện tại và hiện là Oslo City Museum. Công trình được xây dựng từ những năm 1750 theo phong cách nhà nông thôn Đan Mạch với gam màu vàng nhạt thanh lịch, mái ngói cổ kính và không gian nội thất đậm chất quý tộc Bắc Âu. Đây được xem là một trong những công trình lịch sử đẹp nhất Oslo. Benjamin Wegner còn xây dựng thêm nhiều công trình phụ xung quanh khu đất, trong đó nổi bật nhất là gian nhà nhỏ mang tên "Utsikten" - nghĩa là "Cảnh Quan", nằm trên một ngọn đồi nhỏ nhìn xuống toàn bộ công viên. Phần trần bên trong được thiết kế mô phỏng Đền Pantheon ở Rome, mang lại cảm giác vừa cổ kính vừa nghệ thuật như một góc nhỏ của Châu Âu cổ điển giữa lòng Na Uy.

Sau khi Na Uy giành độc lập năm 1905, Oslo bắt đầu bước vào thời kỳ phát triển mạnh mẽ. Thành phố ngày càng mở rộng khiến nhiều khu đất xung quanh Frogner được quy hoạch thành khu dân cư và công trình đô thị. Phần đất còn lại sau đó được chính quyền thành phố mua lại nhằm xây dựng một công viên công cộng phục vụ nhu cầu giải trí, thể thao và thư giãn cho người dân. Đến thập niên 1920, khu vực này được giao cho nhà điêu khắc thiên tài Gustav Vigeland thực hiện dự án nghệ thuật lớn nhất cuộc đời ông. Chính quyết định ấy đã biến nơi đây từ một công viên thông thường trở thành quần thể điêu khắc nổi tiếng thế giới như ngày nay.

Gustav Vigeland không chỉ sáng tác các bức tượng mà còn trực tiếp thiết kế toàn bộ cảnh quan của công viên, từ vị trí đặt tượng, lối đi, hồ nước cho đến bố cục cây xanh. Có thể nói, Vigeland Sculpture Park chính là tác phẩm nghệ thuật lớn nhất và hoàn chỉnh nhất mà ông để lại cho nhân loại. Trải rộng trên diện tích hơn 43 hecta, công viên sở hữu hơn 200 tác phẩm điêu khắc được chế tác bằng đồng, đá granite và sắt rèn. Đây cũng là quần thể tượng khỏa thân lớn nhất thế giới do một nghệ sĩ duy nhất thực hiện.

Điều đặc biệt là dù hầu hết các bức tượng đều ở trạng thái khỏa thân hoàn toàn, du khách không hề cảm thấy phản cảm hay thô tục. Ngược lại, những tác phẩm nơi đây mang vẻ đẹp rất nhân văn, chân thực và giàu cảm xúc. Gustav Vigeland sử dụng hình thể con người như một ngôn ngữ nghệ thuật để kể về vòng đời, cảm xúc, tình yêu, sự đấu tranh và khát vọng sống của nhân loại. Từ trẻ nhỏ, người trưởng thành cho đến người già, từ niềm vui, hạnh phúc đến đau khổ, cô đơn và cả cái chết - tất cả đều được tái hiện đầy tinh tế qua từng đường nét điêu khắc.

Ngay từ cổng chính, du khách đã có thể cảm nhận rõ dấu ấn nghệ thuật đặc biệt của công viên. Cổng được hoàn thành vào năm 1926 với năm cổng lớn, hai cổng nhỏ dành cho người đi bộ cùng hai mái đồng được trang trí bằng cột chỉ hướng gió độc đáo. Những chi tiết sắt rèn cầu kỳ vừa mang vẻ cổ điển Bắc Âu vừa tạo cảm giác mạnh mẽ, trang nghiêm như lối vào của một không gian nghệ thuật linh thiêng.

Tiến sâu vào bên trong là cây cầu nổi tiếng dài khoảng 100m nối từ cổng chính đến khu đài phun nước trung tâm. Hai bên cầu là 58 tác phẩm điêu khắc mô tả nhiều trạng thái cảm xúc khác nhau của con người: vui vẻ, tức giận, che chở, yêu thương hay đấu tranh. Đây được xem là phần giàu cảm xúc nhất của công viên. Nổi bật nhất trong số đó là tác phẩm "Cậu bé giận dữ" - bức tượng cậu bé đứng bằng một chân với khuôn mặt phụng phịu đầy đáng yêu. Bức tượng này đã trở thành biểu tượng nổi tiếng nhất của công viên, đến mức phần tay của tượng bị đổi màu vì quá nhiều khách tham quan chạm vào để cầu may và chụp ảnh lưu niệm.

Ở cuối cây cầu là những bức tượng mang màu sắc triết lý mạnh mẽ hơn. Một trong số đó mô tả người phụ nữ bị một con rồng quấn lấy trong khi người đàn ông đang chiến đấu với nó. Những tác phẩm này phản ánh góc nhìn của Vigeland về sự đấu tranh giữa con người với dục vọng, cám dỗ và bản năng trong cuộc sống.

Trung tâm công viên là đài phun nước nổi tiếng - công trình ban đầu được dự định đặt trước tòa nhà Quốc hội Na Uy. Bao quanh đài phun nước là 60 bức phù điêu bằng đồng mô tả vòng đời con người từ sinh ra, trưởng thành cho đến già nua và cái chết. Hình ảnh những người đàn ông nâng chiếc bát nước với mức độ nặng nhẹ khác nhau được xem như ẩn dụ về trách nhiệm, sự bất công và gánh nặng mà mỗi con người phải đối mặt trong cuộc đời. Ngay cả phần nền đá granite đen trắng bên dưới cũng được thiết kế như một mê cung nghệ thuật độc đáo, rất được trẻ em yêu thích.

Một điểm nhấn đầy thơ mộng khác của công viên là vườn hoa hồng lớn nhất Na Uy với khoảng 14.000 gốc thuộc hơn 150 giống khác nhau. Vào mùa hè, cả khu vườn chìm trong sắc đỏ, vàng, trắng và hồng rực rỡ, hòa cùng hương thơm dịu nhẹ lan tỏa khắp không gian. Đây là nơi người dân Oslo thường ngồi đọc sách, nghỉ ngơi hoặc tận hưởng ánh nắng hiếm hoi của mùa hè Bắc Âu.

Tuy nhiên, linh hồn thật sự của công viên lại nằm ở khu Monolith Plateau - nơi tọa lạc tác phẩm "Tháp người” Monolith nổi tiếng. Công trình cao hơn 14m này được chạm khắc từ một khối đá granite nguyên khối duy nhất với 121 hình người quấn lấy nhau và vươn dần lên bầu trời. Gustav Vigeland đã mất gần 10 tháng để tạo mô hình bằng đất sét trước khi ba nghệ nhân đá bắt đầu công việc chạm khắc kéo dài suốt 14 năm. Đây không chỉ là một kiệt tác kỹ thuật mà còn là đỉnh cao tư tưởng nghệ thuật của Vigeland.

Monolith được xem như biểu tượng triết lý lớn nhất của công viên. Có người cho rằng tác phẩm mô tả cuộc đấu tranh sinh tồn của nhân loại, có người lại nhìn thấy khát vọng vượt lên giới hạn bản thân để hướng tới đời sống tinh thần cao đẹp hơn. Một số khác tin rằng đó là hình ảnh của sự tái sinh và kết nối giữa con người với vũ trụ. Dù được lý giải theo cách nào, tác phẩm vẫn khiến người xem choáng ngợp bởi nguồn năng lượng mạnh mẽ và chiều sâu nhân sinh mà nó mang lại.

Ở cuối khu trưng bày, du khách sẽ bắt gặp một chiếc đồng hồ mặt trời được chế tác vào năm 1930, như một điểm nhấn vừa mang tính nghệ thuật vừa gợi nhắc về dòng chảy bất tận của thời gian. Ngay bên cạnh là tác phẩm điêu khắc nổi tiếng "Bánh xe Cuộc sống" - hình ảnh những con người ở nhiều độ tuổi nắm lấy nhau tạo thành một vòng tròn khép kín. Tác phẩm không chỉ thể hiện sự kết nối giữa con người với con người mà còn tượng trưng cho vòng tuần hoàn của sinh - lão - trưởng thành và tái sinh. Trong không gian tĩnh lặng của công viên, sự kết hợp giữa ánh nắng, bóng đổ từ đồng hồ mặt trời và hình khối mạnh mẽ của "Bánh xe Cuộc sống" tạo nên một cảm giác sâu lắng, khiến du khách như chậm lại để suy ngẫm về thời gian và ý nghĩa của cuộc đời.

Không chỉ là nơi trưng bày nghệ thuật, Vigeland Sculpture Park còn là không gian sống văn hóa đặc biệt của người dân Oslo. Người ta đến đây không chỉ để tham quan mà còn để tìm kiếm sự thư giãn và cân bằng trong cuộc sống. Những buổi chiều mùa hè, du khách có thể bắt gặp hình ảnh các gia đình trải khăn picnic trên bãi cỏ, trẻ em chạy đùa quanh các bức tượng, những nghệ sĩ đường phố chơi Violin giữa không gian đầy chất thơ hay các cặp đôi lặng lẽ ngắm hoàng hôn phía cuối công viên.

Ngày nay, công viên tiếp đón hơn một triệu lượt khách mỗi năm và trở thành một trong những điểm tham quan nổi tiếng nhất Bắc Âu. Nhưng điều khiến Vigeland Sculpture Park thực sự đặc biệt không nằm ở số lượng khách hay giá trị nghệ thuật đồ sộ, mà ở cảm giác rất riêng mà nơi này mang lại. Giữa một thế giới hiện đại đầy vội vã, công viên giống như một khoảng lặng để con người dừng chân, suy ngẫm về cuộc sống, cảm xúc và chính bản thân mình. Hãy book Tour Châu Âu / Tour Na Uy của Viet Viet Tourism để tự mình dạo bước giữa không gian nghệ thuật "có một không hai" này nhé!